Werken en leven in de horeca: wat er écht achter de schermen gebeurt

Inhoudsopgave

De horeca is een van de grootste en meest herkenbare sectoren in Nederland. Restaurants, cafés, hotels, snackbars en cateringbedrijven zorgen er samen voor dat miljoenen mensen elke dag kunnen genieten van een maaltijd, een drankje of een overnachting. Toch weten de meeste mensen weinig over wat er achter de schermen allemaal gebeurt. De sector trekt jaarlijks honderdduizenden werknemers aan, van jongeren die bijverdienen tot mensen die er hun hele carrière aan wijden. Het is een wereld vol drukte, passie en uitdaging.

Een sector met een lange geschiedenis

Al eeuwen lang spelen eetgelegenheden en logiesvertrekken een grote rol in het dagelijks leven. In de Middeleeuwen waren herbergen de plek waar reizigers konden slapen en eten. Later kwamen de eerste restaurants, koffiehuizen en stadshotels. Nederland telt vandaag de dag meer dan 40.000 restaurants en ongeveer 5.000 hotels. De sector heeft zich door de jaren heen sterk ontwikkeld. Nieuwe kookstijlen, buitenlandse keukens en veranderende wensen van gasten zorgden voor een constante vernieuwing. Van klassieke Nederlandse stamppotrestaurants tot hippe tapaskeukens: het aanbod is groter en gevarieerder dan ooit.

Het werk achter de bar en in de keuken

Wie denkt dat werken in een café of restaurant makkelijk is, heeft het mis. Een doorsnee dag in een druk restaurant begint vroeg met inkopen doen, mise en place maken en schoonmaken. Daarna volgt een lunchservice die vaak direct overgaat in voorbereiding voor het avondeten. Koks staan soms tien uur of langer op hun benen, in een warme keuken met hoge tijdsdruk. Bediening loopt kilometers per dienst en moet tegelijk vriendelijk, snel en attent zijn. Daarbij komen ook administratie, personeelsplanning en klachtenafhandeling kijken. Het is zwaar werk dat veel discipline en doorzettingsvermogen vraagt.

Personeelstekort en de uitdagingen van nu

Een groot probleem in de horecabranche is het tekort aan personeel. Al jaren lukt het restauranthouders en hotelmanagers niet om genoeg mensen te vinden. De oorzaak is een combinatie van factoren: onregelmatige werktijden, weekendwerk, lage startsalarissen en de fysieke belasting van het werk schrikken mensen af. Na de coronacrisis liepen veel medewerkers weg naar andere sectoren en kwamen niet meer terug. Bedrijven proberen nu personeel te werven met betere arbeidsvoorwaarden, hogere uurlonen en meer aandacht voor een goede werksfeer. Scholen die opleiden voor de horeca zien ook dat de instroom van studenten is gedaald, wat het probleem op de lange termijn groter maakt.

Naast het personeelsvraagstuk speelt duurzaamheid een steeds grotere rol in de eet en drinksector. Steeds meer restaurants kiezen voor seizoensgebonden producten, korte aanvoerlijnen en minder voedselverspilling. Plantaardig eten heeft een vaste plek gekregen op de menukaart, niet alleen in vegetarische restaurants maar ook in gewone eetgelegenheden. Consumenten letten meer op wat ze eten en waar het vandaan komt. Tegelijk winnen bezorgdiensten als Thuisbezorgd en Uber Eats terrein. Steeds meer mensen eten thuis maaltijden die vers bereid zijn door een restaurant bij hen in de buurt. Dit verandert hoe horecabedrijven hun werk organiseren en hoe ze klanten bereiken.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mensen werken er in de Nederlandse horeca?
In de Nederlandse horecasector werken naar schatting meer dan 400.000 mensen. Veel van hen werken parttime of via een flexcontract. Jongeren onder de 25 jaar maken een groot deel uit van het personeelsbestand.

Wat zijn de werktijden in de horeca?
Werktijden in de horecabranche zijn vaak onregelmatig. Medewerkers werken regelmatig in de avond, in het weekend en op feestdagen. Dit is een van de redenen waarom het voor werkgevers lastig is om mensen aan te trekken en te behouden.

Welke opleidingen leiden op voor de horeca?
Er zijn verschillende mbo en hbo opleidingen gericht op de horecabranche. Bekende richtingen zijn kok, gastheer of gastvrouw, hotelmanagement en eventmanagement. Scholen zoals Hotelschool The Hague en ROC Midden Nederland bieden specifieke programma’s aan voor mensen die in de sector willen werken.

Heeft de coronacrisis blijvende gevolgen gehad voor de horeca?
Ja, de coronacrisis heeft blijvende sporen achtergelaten in de horecasector. Veel bedrijven verloren personeel dat niet meer terugkwam. Ook steeg het gebruik van bezorgdiensten sterk en is dat hoge niveau grotendeels gebleven. Sommige horecabedrijven zijn overgestapt op een kortere werkweek of andere openingstijden om personeel te behouden.