Wat betekent biologisch? Dit zit er echt achter het label

Biologisch is een officiële, wettelijk beschermde term voor een manier van voedsel produceren waarbij dier, mens, milieu en biodiversiteit centraal staan. Wat betekent biologisch precies? Simpel gezegd: een product mag alleen die naam dragen als het is gemaakt volgens strenge Europese regels voor biologische landbouw en productie.

Wat maakt een product officieel biologisch?

Een product is biologisch als het voldoet aan de Europese regels voor biologische landbouw en productie. Die regels gelden voor de hele keten: van het land waar het gewas groeit tot het moment dat het product in de winkel ligt. De term is wettelijk beschermd. Dat betekent dat een fabrikant of boer het woord biologisch niet zomaar op een etiket mag zetten. Er is officiële certificering voor nodig.

Telers van biologische groenten en fruit mogen geen synthetische bestrijdingsmiddelen of kunstmest gebruiken. Ze werken met natuurlijke methoden om de bodem gezond te houden en ongedierte te bestrijden. Denk aan het inzetten van natuurlijke vijanden of het afwisselen van gewassen op hetzelfde stuk land.

Hoe zit het met biologisch vlees en zuivel?

Bij dierlijke producten gelden extra regels. Biologische dieren krijgen biologisch voer en hebben meer ruimte dan in de reguliere veehouderij. Ze mogen naar buiten en worden niet standaard preventief behandeld met antibiotica. Dat is een groot verschil met de gangbare veeteelt, waar dieren soms weinig bewegingsruimte hebben en vaker medicijnen krijgen.

Bij biologische zuivel, eieren en vlees kijk je dus niet alleen naar wat er in het product zit, maar ook naar hoe het dier heeft geleefd. Dierenwelzijn is een vast onderdeel van de biologische standaard.

Hoe herken je een biologisch product?

Biologische producten in Nederland en de rest van Europa herken je aan het Europees biologisch keurmerk. Dat is een groen blaadje opgebouwd uit kleine sterretjes. Je ziet het op de verpakking van gecertificeerde producten. Zonder dit keurmerk, of een erkend nationaal keurmerk, is er geen garantie dat een product echt aan de biologische regels voldoet.

In Nederland wordt het toezicht op biologische producten uitgevoerd door onafhankelijke certificerende instellingen. Zij controleren of boeren en producenten zich aan de regels houden. Pas als alles klopt, mag het keurmerk op de verpakking.

Waar let je op bij het kopen van biologische producten?

• Zoek het Europees biologisch keurmerk op de verpakking. Dat is het groene blaadje met sterretjes.
• Let op termen als “op biologische wijze geteeld” of “natural”. Die zijn niet hetzelfde als biologisch en zijn niet wettelijk beschermd.
• Bij onverpakte producten, zoals losse groenten op een markt, vraag dan naar een certificaatnummer van de teler.
• Biologisch en fairtrade zijn niet hetzelfde. Fairtrade gaat over eerlijke handelsprijzen, biologisch over de productiemethode.
• Een product kan beide keurmerken hebben, maar dat is niet vanzelfsprekend.

Is biologisch ook beter voor het milieu?

Biologische landbouw houdt meer rekening met de natuur dan gangbare landbouw. Doordat er geen synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, blijft de bodem gezonder en leven er meer insecten en planten in en rond de akkers. Dat is goed voor biodiversiteit. Biologische boeren proberen ook de koolstofopslag in de bodem te verbeteren, wat bijdraagt aan een gezonder klimaat.

Dat wil niet zeggen dat biologische landbouw helemaal geen impact heeft op het milieu. Biologische gewassen hebben soms meer land nodig om dezelfde hoeveelheid voedsel te produceren. Toch laat biologische productie over het algemeen minder chemische sporen na in de bodem, het water en de lucht.

Biologisch of gewoon: wat is het verschil in de praktijk?

In de supermarkt zie je biologische en gangbare producten vaak naast elkaar liggen. Het grootste verschil zit in de manier van produceren, niet altijd in de smaak of het uiterlijk. Biologische producten zijn doorgaans duurder, omdat de productie meer arbeid vraagt en de opbrengst per hectare lager kan zijn. Of dat voor jou de meerprijs waard is, hangt af van wat je belangrijk vindt: dierenwelzijn, minder pesticiden, een gezondere bodem of gewoon een bewuste keuze over wat je eet.

Veelgestelde vragen

Is biologisch hetzelfde als natuurlijk of puur?
Nee, biologisch en natuurlijk zijn niet hetzelfde. Biologisch is een wettelijk beschermde term met vaste regels en officiële controle. Termen als “natuurlijk”, “puur” of “ambachtelijk” zijn niet wettelijk beschermd en zeggen niets over de productiemethode.

Mag elk product zomaar biologisch heten?
Nee, een product mag alleen biologisch heten als het is gecertificeerd volgens de Europese regels voor biologische productie. Producenten worden gecontroleerd door onafhankelijke instanties. Zonder certificering is het gebruik van het woord biologisch op een etiket niet toegestaan.

Wat is het verschil tussen biologisch en biodynamisch?
Biologisch volgt de Europese wetgeving voor biologische landbouw. Biodynamisch gaat nog een stap verder en werkt ook met een specifieke kalender en eigen principes voor de relatie tussen plant, dier en kosmos. Biodynamische producten voldoen altijd aan de biologische regels, maar niet alle biologische producten zijn biodynamisch.

Bevatten biologische producten geen pesticiden?
Biologische telers mogen geen synthetische pesticiden gebruiken. Er zijn wel een beperkt aantal natuurlijke middelen toegestaan. Biologische producten bevatten doorgaans aanzienlijk minder pesticidesporen dan gangbare producten, maar “volledig vrij van pesticiden” is geen absolute garantie vanwege omgevingsinvloeden zoals drift van naburige percelen.