Sociale hygiëne verplicht: voor wie geldt het en wat houdt het in?

Sociale hygiëne is verplicht voor elk bedrijf in Nederland waar alcohol wordt geschonken of verkocht. Dat betekent dat minimaal één persoon in het bedrijf in het bezit moet zijn van het diploma Sociale Hygiëne, voordat er een Drank- en Horecavergunning wordt afgegeven. Zonder dat diploma geen vergunning, en zonder vergunning mag je geen alcohol schenken of verkopen.

Dit geldt voor een breed scala aan bedrijven: cafés, restaurants, slijterijen, hotels, maar ook sportkantines en evenementenlocaties vallen hieronder. De verplichting is vastgelegd in de Alcoholwet (voorheen de Drank- en Horecawet), die de verstrekking van alcohol in Nederland reguleert.

Waarom is sociale hygiëne verplicht?

De overheid stelt het diploma verplicht omdat alcoholverstrekking risico’s met zich meebrengt. Denk aan het schenken aan minderjarigen, aan zichtbaar dronken bezoekers, of aan situaties waarbij agressie dreigt. Het diploma zorgt ervoor dat de verantwoordelijke persoon in het bedrijf weet hoe hij of zij hiermee om moet gaan.

Deelnemers leren onder meer hoe ze de leeftijd van klanten controleren, hoe ze omgaan met dronkenschap, welke wetgeving er geldt rondom alcoholverstrekking en hoe ze sociaal onverantwoorde situaties herkennen en aanpakken. Het gaat dus niet over hygiëne in de keuken, maar over sociale verantwoordelijkheid bij het schenken van alcohol.

Voor wie is sociale hygiëne precies verplicht?

De verplichting geldt voor de leidinggevende die op de Drank- en Horecavergunning staat. Dat is de persoon die feitelijk de leiding heeft in het bedrijf op het moment dat alcohol wordt geschonken of verkocht. Medewerkers die alleen uitvoerend werk doen, zoals een barmedewerker, hoeven het diploma zelf niet te hebben. Maar er moet altijd iemand met het diploma aanwezig zijn, of bereikbaar zijn als leidinggevende.

Voor sportkantines gelden in sommige gevallen lichtere regels via de zogenoemde paracommerciële regeling van de gemeente, maar ook daar is sociale hygiëne voor de verantwoordelijke leidinggevende verplicht.

Hoe behaal je het diploma?

Het diploma Sociale Hygiëne wordt afgegeven door Stichting Vakbekwaamheid Horeca (SVH). Je behaalt het via een erkende opleiding gevolgd door een examen. De opleiding is beschikbaar als klassikale cursus, maar ook als online leertraject. De stof behandelt de relevante wetgeving, verantwoord alcoholgebruik en praktijksituaties waarmee je als leidinggevende te maken kunt krijgen.

Na het succesvol afleggen van het examen ontvang je het officiële SVH-diploma. Dit diploma is voor onbepaalde tijd geldig en hoeft niet te worden verlengd, tenzij de wetgeving ingrijpend verandert.

Wat zijn de gevolgen als sociale hygiëne ontbreekt?

Exploiteer je een horecabedrijf of slijterij zonder dat de leidinggevende het diploma heeft, dan kan de gemeente de vergunning weigeren of intrekken. Zonder geldige vergunning mag je geen alcohol schenken of verkopen. Doe je dat toch, dan riskeer je een boete of sluiting van het bedrijf. De handhaving ligt bij de gemeente en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Het ontbreken van het diploma is dus niet een kleine fout die je later kunt herstellen. Het blokkeert het hele vergunningstraject en daarmee de exploitatie van je zaak.

Wil je een horecazaak of slijterij starten, zorg dan dat de leidinggevende het diploma Sociale Hygiëne op zak heeft voordat je de vergunning aanvraagt bij de gemeente. Dat voorkomt onnodige vertraging en geeft je bovendien de kennis om verantwoord met alcohol om te gaan in de praktijk.