Wachtdag in de horeca-cao: wat zijn de regels?

In de horeca-cao is de eerste ziektedag een wachtdag: die dag hoef je als werkgever niet te betalen. Er geldt geen wettelijk maximum voor het aantal wachtdagen dat je per jaar mag inhouden. Elke nieuwe ziektemelding kan dus opnieuw beginnen met een onbetaalde eerste dag, zolang de ziekteperiode echt opnieuw start.

Wat is een wachtdag precies?

Een wachtdag is de eerste dag van ziekte waarover een werknemer geen loon ontvangt. In de meeste sectoren is dit wettelijk niet verplicht, maar de horeca-cao maakt er wél gebruik van. De gedachte erachter is dat dit kort verzuim ontmoedigt: een werknemer die weet dat de eerste ziektedag onbetaald is, meldt zich minder snel ziek voor een enkele dag.

Alleen de eerste dag van een nieuwe ziekteperiode telt als wachtdag. Duurt de ziekte langer, dan betaal je de rest van de ziektedagen gewoon volgens de regels van de cao. De wachtdag kost de werknemer dus één dag loon per nieuwe ziektemelding.

Wachtdag horeca-cao: hoe zit het met het maximum?

Volgens KHN (Koninklijke Horeca Nederland) geldt er geen maximaal aantal wachtdagen per jaar in de horeca-cao. Dat betekent dat je als werkgever bij elke nieuwe, afzonderlijke ziekteperiode opnieuw de eerste dag als wachtdag mag aanmerken en niet hoeft te betalen. Er is dus geen grens van bijvoorbeeld twee of drie keer per jaar.

Wel is het belangrijk om scherp te zijn op wanneer een ziekteperiode “nieuw” begint. Als een werknemer hersteld terugkeert en daarna weer uitvalt, start een nieuwe ziekteperiode en geldt de wachtdag opnieuw. Maar als iemand te vroeg terugkeert en binnen korte tijd opnieuw uitvalt met dezelfde klacht, kan er sprake zijn van een voortgezette ziekteperiode. In dat geval mag je géén nieuwe wachtdag inhouden.

Wanneer geldt de wachtdag niet?

Er zijn situaties waarin je de wachtdag niet mag toepassen, ook als de cao dat in principe toestaat:

• Als de ziekteperiode een voortzetting is van een eerdere ziektemelding (ook al heeft de werknemer kort gewerkt tussen twee uitvalperiodes).
• Als een werknemer ziek wordt door een arbeidsongeval waarvoor de werkgever verantwoordelijk is.
• Als je als werkgever zelf bent afgeweken van de cao-afspraak via een individuele of schriftelijke afspraak met de werknemer.

Twijfel je of een nieuwe melding echt een aparte ziekteperiode is? Schakel dan tijdig een bedrijfsarts of arbodienst in om dit vast te stellen. Dat voorkomt discussies achteraf.

Praktijkvoorbeeld: wat levert een wachtdag de werkgever op?

Stel: een horecamedewerker verdient 15 euro bruto per uur en werkt acht uur per dag. Een wachtdag levert de werkgever dan een besparing van 120 euro bruto op per ziektemelding. Meldt diezelfde werknemer zich dat jaar vier keer afzonderlijk ziek, dan kan de werkgever vier wachtdagen inhouden, dus in totaal 480 euro bruto. Dit zijn algemene rekenkundige voorbeelden; het precieze bedrag hangt af van het actuele loon en de werktijden.

Administratie en communicatie

Als werkgever ben je verplicht de wachtdag duidelijk te communiceren aan je medewerkers. Vermeld het bij indiensttreding en leg het vast in de arbeidsovereenkomst of in je verzuimbeleid. Pas je de wachtdag toe zonder dat de werknemer hiervan op de hoogte was, dan kan dat leiden tot conflict of zelfs een loonvordering.

Zorg ook dat je de verzuimregistratie goed bijhoudt. Noteer per ziektemelding de startdatum, de einddatum en of je een wachtdag hebt toegepast. Zo heb je bij een eventuele discussie altijd een helder overzicht.

De wachtdag in de horeca-cao is een toegestaan instrument zonder jaarlijks maximum, maar vraagt zorgvuldige toepassing. Wees helder naar je personeel, registreer nauwkeurig en beoordeel per melding of er werkelijk sprake is van een nieuwe ziekteperiode. Zo gebruik je de regeling correct en voorkom je onnodige arbeidsconflicten.